انسان‌شناسی تصویری

جور دیگر باید شنید:گفت و گوی مهرداد اسکویی با محمد رضا دلپاک

tasvir-pakdel-seda.jpg

محمد رضا دلپاک یکی از بهترین و شناخته شده ترین صداگذاران سینمای ایران است. نگاه به بخشی از عناوین فیلم هایی که او صدا گذاری‌شان را انجام داده است، جایگاه او را به عنوان فردی خلاق، ذوق ورز و صاحب اندیشه در زمینه‌ی کاری خود نشان می‌دهد.تولد یک پروانه، روز واقعه، غزال، جهان پهلوان تختی، زیر پوست شهر، همراه با باد در دل تنهایی کویر، طعم گیلاس، باد ما را خواهد برد، بچه‌های آسمان، پدر، رنگ خدا، باران، پا برهنه تا هرات، تهران پایتخت ایران، بلندی‌های صفر، عاشق فقیر، نامه‌های باد ... ادامه مطلب

جور دیگر باید شنید:گفت و گوی مهرداد اسکویی با محمد رضا دلپاک

tasvir-pakdel-seda.jpg

محمد رضا دلپاک یکی از بهترین و شناخته شده ترین صداگذاران سینمای ایران است. نگاه به بخشی از عناوین فیلم هایی که او صدا گذاری‌شان را انجام داده است، جایگاه او را به عنوان فردی خلاق، ذوق ورز و صاحب اندیشه در زمینه‌ی کاری خود نشان می‌دهد. تولد یک پروانه، روز واقعه، غزال، جهان پهلوان تختی، زیر پوست شهر، همراه با باد در دل تنهایی کویر، طعم گیلاس، باد ما را خواهد برد، بچه‌های آسمان، پدر، رنگ خدا، باران، پا برهنه تا هرات، تهران پایتخت ایران، بلندی‌های صفر، عاشق فقیر، نامه‌های باد ... ادامه مطلب

فرهنگ فیلم های مستند سینمای ایران(زهرا سادات میررضی)

marefi-farhang film.jpg

کتاب حاضر یکی از بهترین کتاب های مرجع درباره سینمای مستند است. اصولا پژوهش در هر علمی نیازمند در اختیار داشتن آثار منبع و مرجع (Reference) در حوزه آن علم است به صورتی که گذشته و چهره (Type) آن زمینه را به شیوه ای مختصر اما جامع و قابل استفاده بنمایاند. « فرهنگ فیلم های مستند سینمای ایران : از آغاز تا سال 1375» که به همت آقای مسعود مهرابی، نویسنده پرکار و صاحب آثار مرجع دیگری در زمینه سینما، به رشته تحریر درآمده به گونه ای فراهم گردیده که بتواند ابعاد مختلف سینمای مستند ایران را نشان دهد... ادامه مطلب

قوقولی قو قو، موسیو پوله، همراه با تحلیل دو فیلم کوتاه دیگر ژان روش(استفان بدن، ملک محسن قادری)

tasvir-ghaderi- cocorico6.jpg

لم،ملقب به موسیو پوله(آقا مرغ فروش) سوار برماشین ژیان درب و داغانی برای خرید مرغ راهی روستا می شود تا سپس آنها را در بازار نیامه به فروش برساند.او و وردست هایش «تالو» و« داموره» به انجام کاری نان و آب دار دل خوش کرده اند. اما اتفاقاتی دور از انتظار چون نیافتن مرغ و دشواری های گذر از رودخانه نیجر،امیدشان را بر باد می دهد.در این میان،زن جادوگرنیز آنها را یک دم با طلسم و جادویش به حال خود نمی گذارد... ادامه مطلب

سه تجربة جذاب در فیلم مستند(پیروز کلانتری)

tasvir-kalantari-1.jpg

از سه فیلم سه جوان شهرستانی برای‌تان بگویم. بر گسل زاده‌ام (محمد تحسیری)، قوس بر قزح زنده‌رود (فرشاد احمدی دستگردی) فیلم‌سازان اصفهانی و شیر+‌‌‌زاد ساختة رضا فرهمند فیلم‌ساز مشهدی. شاید دوستان فیلم‌ساز خوش نداشته باشند شهرستانی خوانده شوند، اما بداعت و شور نهفته در موضوع، روابط آدم‌ها و پرداخت هر سه فیلم، رنگ و بو و «اوریژینالیتة» بومی دارد که نه‌تنها بد نیست بلکه خاص و بسیار جذاب است، به‌ویژه در کار فیلم‌سازانی که نگاه مدرن به فیلم‌سازی دارند. در یک کلام احساس می‌کنم هر سه فیلم سهمی از راحت و رها بودن و خودبیان‌گری‌شان را مدیون نفس کشیدن در فضا و حال‌وهوای شهر و اقلیم خود و انتقال این فضا به فیلم‌ان... ادامه مطلب

فیلم مستند مردمنگاری ( دیوید مک دوگال ترجمة محمد تهامی نژاد )(2)

tasvir-tahami-macdougel-2.jpg

در اواسط دهة 1960 استفادة روزافزون از فیلم های مردمنگاری در امر آموزش که در برنامه های دانشگاههای جدید ، کنفرانس ها ، انتشارات و جشنواره های فیلم مردمنگاری ارائه می شد به نهادی سازی هر چه بیشتر انسان شناسی تصویری انجامید. در فرانسه فیلم اتنو گرافیک عملآ توسط مرکز ملی تحقیقات علمی حمایت شده درانگستان انستیتوی انسان شناسی سلطنتی ، یک مجموعه فیلم زیر نظر جیمز وود برن آنتوپولوژیست و فیلمساز برای تدریس ساخت ( the Hadza _ 1966 ) در ایالات متحده برنامه فیلم مردمنگاری در دانشگاه هاروارد ، دانشگاه کالیفرنیا در لس انجلس و دانشگاه تمپل در فیلادلفیا ، براه افتاد که در دانشگاه اخیر جی. رابی ، یک نشریه و مجموعه ای کنفرانس های مؤثر در بارة انسان شناسی تصویری براه انداخت ... ادامه مطلب

فیلم مستند مردمنگاری ( دیوید مک دوگال ترجمة محمد تهامی نژاد )(1)

tasvir-tahami-nanook-last.jpg

انسان شناسی و سینمای مستند ، روابطی طولانی و پرتشویش داشته اند . بخشی از آن بخاطر مناقشه هایی بود که بین هدف علمی در انسان شناسی و علائق گسترده تر فیلمسازان ،جریان داشت . با وجود این فیلم ، مردمنگاریبه عنوان شکل مهمی از مستند به ظهور پیوست و سازندگان فیلم های مردمنگاری ، در تحول سینمای مستند نقش عمده ایفا کردند . ساختن فیلم های مردمنگاری که به عنوان یک نحوه ازثبت حرکت بدن و فرهنگ مادی ، آغاز شد ، به مجموعة راهبردهایی چون تعلیمی ، توضیحی ، روایی، مشاهده ای ، شاعرانه و خود انعکاسی ، برای بازنمایی تجربة اجتماعیِ انسان ، تحول یافت ... ادامه مطلب

خرس مرد(کریس جاستیس ترجمه ملک محسن قادری)

tasvir_grizzlyMan_hmed.hlarge.jpg

کریس جاستیس درکالج آموزشی ناحیه بالتیموردرشهر کتونزویل دراستان مریلند امریکا زبان انگلیسی و ارتباط جمعی تدریس می کند.نوشته های او درمجلات بالتیمورسان، درک فیلم، نیوز ترانسکریپت، کلاسیک هارر،هوم نیوز تریبیون و هفته نامه « بی»( خلیج) چاپ می شود. او همچنین در نیووجرسی مرکزی با روزنامه « گریتر میدیا نیوزپیپر» همکاری داشته است.اسد حیدر درنقدش بر فیلم من و شما و هرکه می شناسیم ( میراندا جولای، 2005) تحلیل اسلاووی ژیژک پژوهشگر اسلوانیایی درباره مدرنیزم و پست مدرنیزم را به نقد می کشد آنجا که می نویسد:... ادامه مطلب

نگاهی بر آینده فیلم مستند در نظام دانشگاهی ایران(محمد تهامی نژاد)

tasvir-tahami-sokhanrani.jpg

راستی چرا و چگونه فیلم علمی باید تولید شود ؟ چه چیزی فیلم مردمنگاری نیست؟ مصرف کنندة فیلم علمی چه کسانی هستند ؟ چه تفاوتی بین فیلم علمیِ مردم پسند و فیلم علمیِ کاربردی وجود دارد ؟ چه کسانی وبا چه مقاصدی ، از فیلم علمی استفادة خواهند کرد ؟ آیا فیلم مردمشناسی فقط به ثبت فرهنگ و تولید دانش ، می پردازد ؟ آیا انسان شناس ها ، فیلمسازان را قبول دارند؟ فیلمساز ها چطور؟ کدام ارتباط مستقیم بین دانشکده های فیلمسازی و علوم اجتماعی برگزار شده است ؟ تا به حال چند مقالة علمی در بارة سینمای مردمنگاری و کاربردهایش در نشریات تخصصی به چاپ رسیده است ؟... ادامه مطلب

با انگشت، ‌بدون ناخن:گفتگوی مهرداد اسکویی با بابک کریمی

tasvir-babak karimi.jpg

بابک کریمی متولد 1339 در شهر پراگ جمهوری چک است. او پس از سپری کردن دوران دبستان در تهران به ایتالیا رفته و پس از تحصیل در زمینه هنر، در دانشگاه سینمایی چنترواسپریمنتاله در شهر رم به تدریس سینما پرداخته است. کریمی علاوه بر حضور در پروژه‌های مستند به عنوان کارگردان،‌ فیلم‌بردار و تدوینگر در کشورهای مختلف، تدوین فیلم‌های سینمایی پلاچیروریتسوتو، ایتالیایی، مارکیز و رأی مخفی (بابک پیامی) را بر عهده داشته است... ادامه مطلب

کابوس داروین (هوبرت ساوپر ترجمه ملک محسن قادری)

Tasvir-darwin- hubert_sauper_profile.jpg

دریکی ازسال های دهه 1960 در قلب افریقا گونه جانوری نوینی در دریاچه ویکتوریا به شناسایی رسید که از آن به عنوان یک تجربه نوین علمی یاد شد: ماهی خاردار نیل، شکارچی سیری ناپذیر آبها که تقریبا کل گونه های ماهیان بومی را به کام خود می کشید. امروزه اما گوشت این ماهی نورسیده که با شتاب زادآوری می کند به سراسر جهان صادر می شود. هواپیمای باربری غول پیکر شوروی پیشین هرروز به زمین می نشیند تا آخرین صید جنوب را درازای محموله شمال به دور دست برد... ادامه مطلب

فیلم های دوران قاجار و تجربة انسان شناسیِ شهری (محمد تهامی نژاد)

tasvir-tahami-qajar.jpg

اندکی پیش از ورود سینما به عرصة ساختار اجتماعیِ شهر تهران ، بخش اعیانیِ دارالخلافه ، درون ارک همایونی و در پس برج و بارو و آن سوی خندق ها ، مخفی بود و خاطرة تخته پل و حصار ها و دروازه های شهر و دوبخش دیگر شهر یعنی مسجدجامع و بازار ، درون نقاشی ها و طرح ها ، مانده است . دوربین عکاسی ، به فاصلة اندک پس از اختراعش به ایران آمد و سال ها پیش از سینما ، و فرو پاشیِ نظام سلسله مراتبی ، در مدرسة دارالفنون تهران که مثل حالا دری به خیابان نداشت ،عکاسی و ظهور و ثبوت و چاپ تدریس می شد . در گنجینة نسخه‌های خطی کتابخانة ملی ، دو کتاب عکاسی وجود داشت :... ادامه مطلب

هدف: خبرنگار(مرجان والا)

Tasvir-hadaf khabarnegar.png

خبرنگارانی که در عراق به فعالیت می‌پردازند احساسات متفاوتی را تجربه می‌کنند وحشت از مرگ به حدی در میان آن‌ها بالا است که در جایی از فیلم خبرنگار مصری می‌گوید که خبرنگاران زمانی که در کنار یکدیگر هستند کابوس‌های خود از چگونگی مرگ وحشتناک خود برای یکدیگر تعریف می‌کنند. اما وحشت از مرگ تنها احساسی نیست که آن‌ها تجربه می‌کنند بسیاری از آنان نگران از دست دادن دوستان و اعضای خانواده خود هستند و مهم‌تر از همه احساس گناه آنان است. احساس گناه به خاطر زنده بودن. اگر چه این خبرنگاران در مقابل خشونت تسلیم نشده‌اند و با وجود نزدیکی همیشگی مرگ در عراق باقی مانده‌اند تا تنها نیروهای باشند که منافع مردم عراق را می‌خواهند اما به دلیل تنها بودن در این جریان خود را ناتوان از تاثیرگذاری به شکل مطلوب می‌دانند... ادامه مطلب

بسیار سفر باید...:گفت و گوی مهرداد اسکویی با مرتضی پور صمدی

Tasvir-didgah-poursammadi.jpg

مرتضی پور صمدی عکاس و فیلم‌بردار، یکی از چهره‌های فعال، مهربان و صمیمی سینمای مستند ایران است. تجربه‌ی فیلم‌برداری پور صمدی با سه نسل از مستندسازان ایران او را به عنوان پر کارترین و خلاق‌ترین فیلم‌بردار فیلم‌های مستند ایران شناسانده است. کسی که بخش مهمی از سینمای مستند ایران- به خصوص سینمای مستند مردم نگار- به تلاش بی‌وقفه و خستگی ناپذیر و نگاه خلاق و ارزشمند او بسیار مدیون است... ادامه مطلب

انسان شناسیِ تصویری(جی رابی ترجمة محمد تهامی نژاد)(2)

tasvir-tahami-ruby-2.jpg

فیلم مردمنگاری تمایل بارز و حرفه ای در میان انسانشناسان تصویری است ، هیچ معیار مورد توافقی در بارة تعریف این « گونه » وجود ندارد و فرض عمومی این است که چنین فیلمی ، مستندی در بارة مردمان عجیب وغریبِ خارجی (5) است . و به این وسیله بطور وسیع اصطلاح مردمنگاری را در مورد هر گزاره‌ای دربارة فرهنگ ، بکار می‌برند . برخی دانشمندان ( از جمله هایدر ـ1976) معتقدندکه تمام فیلم ها ، اتنو گرافیک هستند ، در حالی که دیگران ( از جمله رابی ـ 1976) آرزو دارند تا این اصطلاح را به فیلم هایی که توسط انسان شناس ها یا به همراهیِ آنها تهیه شده‌، اطلاق کنند... ادامه مطلب

انسان شناسیِ تصویری(جی رابی ترجمة محمد تهامی نژاد)(1)

tasvir-tahami-ruby-1.gif

انسان شناسی تصویری ، منطقا از این عقیده ناشی می شود که فرهنگ از طریق نمادهای قابل رؤیت در اشاره ها ، مراسم ، آئین ها ،دست ساخت های موجود در محیط زیست طبیعی یا مصنوع ، آشکار می شود . فرهنگ همانست که در نمایش‌هایی دارای پیرنگ توسط بازیگران با لباسها و وسایل در دکورهایی ، خودش را می نمایاند . فرهنگ ، همان مستند نگاشت هایی است انسان در آن مشارکت دارد .اگر آدم می تواند فرهنگ را به بیند ، بنابر این پژوهشگران نیز باید قادر باشند تا فن آوری‌های سمعی وبصری را برای ثبت آنها به عنوان داده هایی قابل تحلیل و ارائه، در اختیار بگیرند. هرچند ریشه‌های انسان شناسی تصویری را از جنبة تاریخی می توان در فرضیات پوزیتیویستی یافت که میگوید هر واقعیت ابژکتیو ، قابل مشاهده هم هست ... ادامه مطلب

پیروزی اراده( ترجمه محسن قادری)

tasvir-rifenstall.jpg

پیروزی اراده برجسته ترین فیلم تبلیغی سیاسی تاریخ سینما یکی ازساخته های ارزشمند لنی ریفنشتال،هنرمند و کارگردان بزرگ آلمانی است.این فیلم تصویرگر گردهمایی سال 1934 حزب نازی در نورمبرگ است. فیلم در بردارنده گزیده هایی از گفتار چند تن از سران حزب نازی در این گردهمایی و به ویژه گفتارهای آدولف هیتلر است که به تصاویراعضا پرشمار حزب برش می خورد. سفارش دهنده فیلم هیتلر بود و خود تهیه کننده اجرایی غیر رسمی آن به شمار می رود و نامش درعنوان بندی آغازین فیلم نمایان می شود... ادامه مطلب

مقدمة دانشنامة فیلم مستند(ایان ایتکن ترجمة محمد تهامی نژاد )

Tasvir-tahami-documentary encyclopedia.jpg

فیلم مستند را می توان نخستین گونة سینما محسوب کرد . در سال های 1890 که سینما بوجود آمد بیشتر تماشاگران نوعی از « فیلم کوتاه در بارة امور واقع » را مشاهده می کردند . این مستند های اولیه ، غالبا ساده بودند و ماجراهایی در یک نما ، حوادثی دارای ارزش خبری، صحنه هایی از سرزمین های دیگر و یا وقایع روزمره را به نمایش در می آوردند . معذلک از همان آغاز سینما ، تعدادی اکچوآلیتی های داستانی هم تهیه شد که برتوان جلوه های ویژة سینمایی استوار بود. می توان از باغبان آب پاشی شده ساختة برادران لومی یر نام برد که در 1895 بنمایش در آمد ... ادامه مطلب

خشونت رستگاری بخش در فیلم های مارتین اسکورسیزی(دیوید جان گراهام ترجمه: سعید شاه حسینی)

Tasvir- ScorseseMartin.jpg

جهان جایی است آکنده از خشونت. به روایت انجیل زمین مالامال از خشونت بوده است. اندیشمندان و متالهین ادیان گوناگون، همواره درگیر یافتن دلیلی قانع کننده برای این حقیقت بوده اند که دادگری خداوند چگونه با این مساله سازگاری دارد و عشق ورزی او به انسان چگونه می‌تواند با رنجاندن آدمیان توام باشد. به دلایلی مردم، چه آنان که دین باورند و چه کسانی که باور به دین ندارند، همواره در تلاش بوده‌اند تا توجیهی منطقی برای وجود رنج ارایه دهند. برای نمونه، دانشمندان دین پژوه مسیحی، از دوران «آگوستین» همواره در تکاپو بوده‌اند تا توجیهی برای رنج ناشی ازخشونت بیابند... ادامه مطلب

چهره های مستند ساز(1): جان مارشال(محسن قادری)

Tasvir-marshall-last.jpg

جان کندی مارشال،فیلم ساز قوم پژوه امریکایی یا به تعبیر علمی تر قوم پژوه بصری بخش بنیادی زندگی خود را صرف مستند ساختن زندگی بوشمن های صحرای کالاهاری در افریقا کرد. وی در 22 آوریل سال 2005بر اثر ابتلا به سرطان ریه در مرکز پزشکی بوستن درگذشت.او چهره محوری درتحول سینما وریته بود.مردی پنهان در پشت دوربینی که واقعیت را به تصویر می کشید.او تنها در گستره فیلم کوشا نبود بلکه زندگی خود را نیز صرف به ثبت رساندن تحولات انسانی یک قبیله در گذرسده های بیست و بیست و یکم کرد... ادامه مطلب

کلیه حقوق این پایگاه، برای پایگاه اطلاع رسانی ناصر فکوهی محفوظ است.