فهرست
(عکس : سینتیا فریلند)
اما آیا این هنر است؟(مقدمه ای بر نظریه هنر)، سینتیا فریلند، ترجمه کامران سپهران، تهران، نشر مرکز، چاپ اول 1383
سینتیا فریلند(Cynthia Freeland) نویسنده کتاب ، یکی از اعضای انجمن آمریکای زیباشناسی است که سالانه همایش هایی در حوزه هنر برگزار می کند. فریلند از برنامه و موضوعات یکی از این همایش ها که در سال 1997 در سانتافه نیومکزیکو برگزار شد ، جهت طرح ریزی کتاب استفاده کرد. کتاب دارای هفت فصل است. فصل اول به بررسی گونه گونی هنر پرداخته ولی برای رسیدن به این هدف به گفته خود نویسنده شیوه شوکه کردن را برگزیده ، لذا با جهان هنری تقریبأ هراس انگیز حال حاضر بحث را شروع کرده است : زیبایی شناسی خون در دنیای معاصر. امروز شاهد به کارگیری خون در هنرهای مختلف هستیم همچون نمایش« عشای ربانی طاعون» دیامانداگالاس که جادوی اپرایی را با نمایشهای نوری در پس زمینهای از خون درخشان در هم می آمیزد.اما ایا خون همان معنایی را که در جوامع « ابتدایی » داشته است،در هنر جهان امروز همچنان حفظ کرده است ؟ قهرمانان هومری با قربانی کردن حیوانات، مقرب درگاه خدایان می شوند ، نقاشی های رنسانس سرهای قطع شده و خون شهدا را به نمایش می گذارند ، تراژدیهای شکسپیر معمولأ با شمشیر بازی و خنجر زدن به پایان میرسند.
این بهت ، هراس و وحشت هنری فقط در به کارگیری خون خلاصه نمی شود ، بعضی از آثار هنری بی پرده در دهه های اخیر جنجال آفریدند چون جسم وفضولات انسانی را به نحوی تکان دهنده به نمایش گذاشته بودند،مثل نمایشگاه « هیجان » که در سال ( 1999 ) در موزه هنر بروکلین برگزار شد و یا آثار دیمین هیرست که با نمایشگاه های فوق مدرن وهراسناکش از ویترینهای حاوی کوسه های مرده و گاو وگوسفندقطعه قطعه شده شهرت پیدا کرده است و یا تابلوی موهن آندرس سرّانو1987در مورد چلیپا .
فریلند با عقب گرد در تاریخ و پرداختن به هنر های کلاسیک ، سعی می کند تاحدی شوک حاصل از فصل اول را خنثی کند . او به گردشی مجازی در پنج دوره می پردازد : از آتن قرن پنجم قبل از میلاد شروع می کند و صحبت از افلاطون و ارسطو هنر یونان کرده تا به فرانسه قرون وسطایی وشهر شارتر می رسد. در اینجا با اشکال هنری سرو کار پیدا میکند که با حیات مدنی و مذهبی شهر در هم امیخته است و شکل دهنده سبک گوتیک با سه اصل تناسب و روشنایی وتمثیل است. بعد در قرن 17و18 به باغهای منظم ورسای (1660-1715) رفته و یادی از کانت کرده است.سپسبه موج مدرن رسیده و و در اپرای پاریسفال (1882)اثر ریشارد واگنر حضور پیدا کرده و با جعبه بریلوی وارهول ( 1964) این گردش به پایان میرسد.
در فصل سوم چرخشی در هنر از منظر فرهنگهای مختلف زده و مفهوم تقاطع فرهنگی را پیش کشیده است و این سئوال را مطرح می کند که آیا هنر می تواند موانع میان فرهنگها را در هم شکند؟ و تعاملات فرهنگی چه تاثیراتی بر تولیدات هنری دارد؟ در پاسخ به این سئوال به سراغ هنر های بدوی (به اصطلاح کتاب) میرود و به بررسی حضور این هنرها در فضاهای بکر می پردازد و لذا از اینجا چرخشی به سوی انسانشناسی می کند و به سراغ « ریچارد اندرسون» ، انسان شناس متخصص در هنر یا « زیبایی- قوم شناس» و انسان شناسان دیگر همچون «جیمز کلیفورد» و« سوزنا اگر ولادز» رفته و از آراء منتقدان و فیلسوفانی چون جان دیویی و دانتو صحبت می کند.
فصل چهارم با عنوان « پول،بازار،موزه» به مبحث هزینه هایی که در راه هنر صرف میشود و اینکه مردم برای هنر هزینه صرف میکنند و به آن اهمیت می دهند می پردازد و سپس به طور خاص بر موزه ها و روند بازار آثار هنری تأکید و انتقاد می کند.
فصل پنجم به خود هنرمندان اختصاص دارد. چرا گاه کارهای عجیب و غریب از آنها سر می زند؟ آیا جنسیت شان در هنرشان تأثیر دارد؟ و از اینجا بحث را به سمت فمینیست ها و فعالیت هاشان می برد.
در فصل ششم به سراغ خود اثر هنری میرود و پرسش هایی را درباره معنا وتفسیر اثر هنری مطرح میکند مثل اینکه آیا اثر هنری معنایی خاص دارد؟ و در ادامه بحث و به دنبال پاسخی برای این سوألات دو نظریه ابرازی وشناختی را معرفی و بررسی کرده و یادی از نظرات تولستوی ، فروید و فوکو میکند. در فصل هفتم به دنیای معاصر می رسد : دیجیتالی شدن هنر، تأثیر فناوری های جدید ارتباطی و تکثیر سازی بر هنر که تجربه آدمی را از هنر متفاوت می کند و نیز چشمانداز هنر در قرن 21 و در این رهگذر از نقطه نظرات والتر بنیامین ،مارشال مک لوهان و ژان بودریار استفاده میکند.
به طور کلی می توان گفت شیوه کتاب به صورت گزینش نمونه وار متون ، مفاهیم ، نظریات وسوألات اساسی ، بحث را آغاز کرده بطوری که در انتها همچنان جای بحث باقیست و با این سبک نوشتاری خواننده را نسبت به بحث حساس و در او انگیزشی برای پیگیری موضوعات مطرح شده می کند ، در واقع سرنخ هایی را نشان داده و ادامه بحث را به خواننده وا می گذارد.
