فهرست
یکی از عرصه هایی که زندگی روزمره را بازنمایی می کند و قدرت و مقاومت را در زندگی انسان ها به نمایش می گذارد، عرصه فراغت است. فراغت عرصه ای است که اختیار و آزادی انسان ها در آن عرصه بیشتر قابل اعمال است. در نتیجه برخلاف کار که انضباط بیشتری را ایجاب می کند فضای مناسبی برای مقاومت در برابر رویه های فرهنگی جا افتاده و برای پدید آوردن روال ها و کردارهای جدید است. از این رو است که گفته اند فراغت می تواند فرهنگ ایجاد کند و هویت افراد را آشکار سازد... ادامه مطلب
ثبت تصویر «دیگری» در آثار انسان شناسی به منزله علمی که موضوعش «دیگری» است از همان بدو پیدایش این علم محل توجه بوده است. با اختراع ادوات ثبت تصویر ، این ادوات راهشان را به سرعت به سوی میدان های تحقبق انسان شناسی گشودند که حاصل آن به وجود آمدن زیر شاخه اس مستقل در انسان شناسی به نام «انسان شناسی تصویری» بود – حوزه ای که در آن عکاسی و فیلم سازی از فرهنگ های مختلف و مطالعه مواد بصری آنها وجه همت است... ادامه مطلب
الگوی کاستلز ، الگوی جامعه اطلاعاتی است که در آن نقش رسانهها، نقشی بسیار کلیدی است و در واقع رسانهها هستند که این نوع جدید از جامعه را باز تولید کرده و نقش اساسی را در این نظام، اجتماعی، تکنولوژیهای ارتباط جمعی بازی میکنند و لحن گفتمان در این نظام، سبک زندگی و همه ارزشهای اجتماعی توسط رسانهها و صاحبان آنها تعریف میشود. رسانهها ، ابزار تولید کالای فرهنگی و عرضه و مصرف آن هستند و سعی در بوجود آوردن فرهنگ مشترک با محوریت ارزشهای صاحبان خود در سراسر جهان دارند و این خود فریبی نو استعماری بیرحمانهای است که از دل دیدگاههای جهانی شدن که خود ریشه در اندیشه توسعه و دیدگاه جامعه شناسانه دارد، بیرون آمده است... ادامه مطلب
در باب نسبت رسانه و فرهنگ بسیار نوشته شده است و هر کدام به فراخور حوزه مطالعاتی و اقتضائات، بعدی خاصی از نسبت این دو پدیده را بررسی نمودهاند. فرهنگ و رسانه دو همزاد بشر بوده و هر دو از مقتضیات زندگی اجتماعی بشر هستند. اگر فرض مشهود «انسان موجودی اجتماعی است» را بپذیریم، در نگاه اولیه به این موجود اجتماعی، نحوه زندگی اجتماعی و موجودیت عینی آن را در زیست – جهان مبتنی بر جهان پدیداری طبیعی وی مشاهده میکنیم که متشکل از دو جزء اصلی رسانه و فرهنگ و ارتباط متقابل این دو است... ادامه مطلب
داروین در اثر خود : « بیان عواطف در انسان و در حیوانات» بر این نکته انگشت می گذارد که چیزهای نفرت آور در یک فرهنگ مفروض، لزوما در فرهنگ دیگر، چنین نیستند و برعکس، با وجود این، وی نتیجه می گیرد که به نظر می رسد برخی از «حرکات خاص در حالات صورت و برخی از اداها» احساساتی را به بیان در می آورند که ناشی از مشمئز شدن، نفرت یا تحقیر کردن هستند و این حرکات ظاهرا «در تمام نقاط جهان یکسان هستند» . ما نیز می دانیم که برخی از تظاهرات خاص در لذت بردن از زیبایی که به شکلی فیریکی مورد تمایل است، برای مثال برخی از حرکات مبتذل وقتی یک زن زیبا از مکانی می گذرد و یا بعضی از حرکات یک آدم شکم باره در برابر ظرفی از غذای مورد علاقه اش، شکل رایج دارند... ادامه مطلب
در این جستار، هدف این است که با نگاهی انتقادی به بحث نشانة زبانی، معلوم کنیم که معنای هر نشانهای متکثر است و میتوان برای هر نشانه، با توجه به عوامل یا ابعاد مختلفی که به آنها خواهیم پرداخت، تفسیرهای معنایی متفاوتی قایل شد. تاکنون پژوهشگران بسیاری الگوهای متفاوتی در این خصوص عرضه کردهاند؛ اما الگویی که در این مقاله میآید، علاوه بر عناصر معنایی واژگانی، عناصر معناییِ بافتی و نیز دیگر ابعاد نشانهای را در بر میگیرد؛ یعنی در واقع، ابعاد مختلف نشانه در یک نشانة فراگیر گرد میآید... ادامه مطلب
و سرانجام وقتی یکی از زیباترین روایت های تخیلی معاصر، «نگهبان» اثر فردریک براون(Fredric Brown) را می خوانیم می بینیم که چگونه رابطه میان یک موجود متعارف و موجود هیولایی، به مثابه پدیده ای پذیرفتنی و هولناک، اما بر اساس آنکه جهت نگاه از ما به سوی هیولای فضایی باشد یا از سوی او به ما ، زیرورو می شود: « او بدنی نمناک و پوستی مدفوع مانند داشت، گرسنه اش بود و در فاصله 50 هزار سال نوری از خانه خود قرار داشت. یک خورشید آبی عجیب نورافشانی می کرد و نیروی ثقل وارد می کرد، نیروی ثقلی دوبرابر آنچه برای او عادی به حساب می آمد و این مسئله حرکاتش را مشکل می کرد... ادامه مطلب
همان طورکه پیشتر گفته ایم کوشش برای اتحاد دوجناح از جنگلیهای سابق یعنی احسان وکوچک خان تا خرداد 1300خورشیدی بیشتر درحد حرف باقی مانده بود. دست کم از مذاکرات بین دوجناح هیچ تصمیم واحد سازمانی تحقق نیافته وسوء ظن ها همچنان برجای بود. حتا رفت آمد نیز بارعایت تمام مسائل امنیتی انجام می شد. به عنوان مثال درتاریخ 28حمل(فروردین)1300خورشیدی کوچک خان نامه ای به صادق کوچکپور مرزبان جنگلیهادرپسیخان نوشت ودرآن تاکید کرد که «آقای کوچکی ! چهار نفر اشخاص جدیدالورود را اجازه دهیدبآن طرف آب پسیخان بروند وضمنا بایشان وتوسط آنهابسایرین اخطار نمائیدمادام که مراودات طرفین مقطوع است بهیچوجه از آب عبورنکرده باین سمت آب نیایند»... ادامه مطلب
در هر قرنی، فیلسوفان و هنرمندان تعاریف متعددی از زیبایی ارائه داده و امکان داده اند که بتوان تاریخی از پنداره ای زیبا شناسانه را در خطی زمانی ترسیم کرد. اما در مورد زشتی چنین نبوده است. زشتی اغلب در تقابل با زیبایی تعریف شده است، اما تقریبا هرگز به صورتی تفصیلی به آن نپرداخته اند، هرچند گاه ، اینجا و آنجا به شکلی حاشیه ای و گذرا به آن اشاره شده است. به همین دلیل نیز اگر برای تالیف تاریخ زیبایی می توانسیتم بر شواهد نظری تکیه زنیم ( و بر اساس آنها سلایق یک دوران خاص را به دست بیاوریم)، نوشتن تاریخ زشتی جز با اتکاء بر بازنمودهای تصویری یا کلامی چیزها یا اشخاصی که به این یا آن صورت «زشت» قلمداد شده اند، ممکن نیست... ادامه مطلب
چنان که پیشترگفته ایم حیدر عمواوغلی به دلیل مخالفت با تزهای سلطانزاده درکنگره ی انزلی یاخوددرآن شرکت نکرد ویاتعمداکنارگذاشته شده بود.درهرحال چنان که دیدیم اوپس از شکست تزهای سلطانزاده در تابستان وپائیز1299به رهبری جناحی از حزب کمونیست عدالت رسیدکه از آن به نام کمیته مرکز ی دوم نام می برند.پیش از آن اعضاء طرفدارسلطانزاده درحزب نه فقط از دولت احسان الله خان خودرایکباره کنارکشیدندبلکه در اثر بحرانی که درحزب پدیدآمده بود وفعالیت حزب را به کلی مختل کرده بود:« در اواخر اوت]اواسط شهریور[،دفتر قفقاز کمیته مرکزی حزب کمونیست روسیه تصمیم گرفت همه کمونیستهای حزب کمونیست ایران رااز حکومت بیرون بکشد وبا این کار جنبش رابرمجرایی ملی استوار سازد... ادامه مطلب
دومین بهارٍ انقلاب از راه رسید و گویی جنبش انقلابی جنگل نیز از خواب زمستانی بیدار شده باشد ،جد وجهد دوباره برای از سرگیری همبستگی واتحاد برای زنده نگهداشتن آرمان انقلاب جنگل وبلکه رویاندن دوباره ی بذرامیددردلهای انقلابیون ازسرگرفتهشد.پیشترگفتهبودیمکهپس از شکست بلشویکهاودست به دست شدن مرکزقدرتِ ٍدولت انقلاب ،به گفته ی ایوانف،چپ روهای حزب کمونیست ایران (عدالت)از این حزب اخراج شدند ورهبری حزب نیز به حیدرخان عمواوغلی سپرده شد... ادامه مطلب
چنان که دیدیم دولت احسان الله خان بالاخره با کمک مستقیم ارتش سرخ توانست قزاقهای تحت فرمان استاروسلسکی را برای بار دوم در اول آبان 1299به عقب نشینی از رشت وا دارد ومرکز حکومت بلشویکی خودرا به رغم تحمل خرابی بسیار وفراربیش از نیمی از ساکنان آن دوباره پس بگیرد.بدین ترتیب اکنون دیگر پی آمدهای سیاست«گذر از کوچک خان» توسط بلشویکها و آشکار شدن ظرفیتهای دینامیسم تحول درجامعه ایرانی به خوبی رخ نموده بود... ادامه مطلب
با تحولاتی که در9مرداد درانقلاب جنگل پدیدآمد، قدرت دربخش وسیعی از سرزمین آزاد شده توسط انقلاب جنگل به دست بلشویکها ومتحدان جنگلی آن افتاده بود ،لازم است به اختصار بگوییم، محدوده ای که درنقشه 6درقلمرو جناح بلشویکهای انقلاب جنگل قرارگرفته بود اهمیتی به مراتب مهمترداشت. آن بخشی که به تصرف انقلاب جنگل درآمدو درنقشه ی 6 نشان داده شده است ،مجموعا مساحتی حدود10700کیلومترمربع یعنی حدود73درصد مساحت امروزی گیلان را دربر می گرفت.چنان که در نقشه مشاهده می شودقسمت عمده ی این سرزمینِ آزادشده یعنی حدود8000کیلومترمربع یا به عبارت دیگر حدود66درصد، تحت حاکمیت بلشویکها واحسان الله خان قرارداشت.بقیه یعنی حدود2700کیلومتر مربع یا34درصدراکه فومنات نامیدهمی شد،جنگلیها اداره همیکردند... ادامه مطلب
دراین نوشته جنبش وانقلاب جنگل را به سه دوره تقسیم کرده ایم که تاکنون دودوره ی آن را موردبررسی قرارداده ایم.دوره ی سوم با پیروزی انقلاب جنگل درنیمه ی خرداد1299خورشیدی آغازوتا نیمه آبان 1300خورشیدی یعنی زمانی که دیگر قوای نظامی سردارسپه تمام گیلان رابه تصرف خودردرآورده بود پایان می یابد.ما این دوره ی17ماهه را چنان که درآغاز این مقاله گفته ایم « انقلاب جنگل» نامیده ایم که نقش آفرینان آن دوجناح انقلاب یعنی بلشویکها وجنگلیهابودند... ادامه مطلب
توسعه اقتصاد سرمایه داری جهانی، که پس از سقوط بلوک سوسیالیستی شتاب بیشتری گرفت، همه جا منجر به تغییرات اساسی در تقسیم کار، ساختار مشاغل، و کیفیت وکمیت کار مورد تقاضا شد.در ایالات متحده، آگاهی عمومی درباره علل کاهش شغل(کوچک شدن واحدهای اقتصادی، فرار سرمایه، انتقال سرمایه به دیگر کشورها،و تولید محصول در خارج از کشور) بسیار زیاد شده است به ویژه از زمانی که به طور گسترده آشکار شد که این روند نه تنها به کاهش شغل کارگران انجامیده است بلکه دامنگیر مشاغل "طبقه متوسط" و " بالای متوسط"- یعنی کارهایی که مستلزم تحصیلات و توانایی فنی هستند- هم شده است... ادامه مطلب
کاشان یکی از شهرهای مهم ایران است که در طول تاریخ ادبی کشورمان همواره برای خود جایگاه و پایگاه مشخص و قابل توجهی داشته است. نام کلیم کاشانی (متوفای سنة 1061 ه . ق) که ملکالشعرای شاه جهان، پادشاه پارسیگوی بابُری هند بوده و از موسسین و بنیادگذاران سبک شعری معروف به هندی است گستردهتر و پرآوازهتر از آن است که بخواهیم او را معرفی کرده و دربارة سوانح زندگی و ارزش آثارش سخن گوییم... ادامه مطلب
نخست این را بگوییم که دراوایل دی ماه 1298خورشیدی هنوز هیچ تغییر عمده ای در جغرافیای سیاسی جنبش جنگل روی نداده بود ونقشه قلمرو اقتدار دولت وانگلیسیها از یک طرف وجنگلیان از طرف دیگر همان بود که درنقشه 4دیده می شود. البته قدرت نفوذ معنوی ونظامی جنگلیان به مراتب بیشتر شده وقوای دولتی دربسیاری از نقاط فومنات امنیت پیشین را نداشتند ولی محاصره جنگلیان چون گذشته کم وبیش ادامه داشت.درچنین شرایطی بود که قراردادی بین دولت وجنگلیان انعقاد یافت... ادامه مطلب
تا جایی که می دانیم اولین ارتباط رسمی بلشویکها با جنگلیها به پیش از راهپیمایی جنگلیهایعنی به زمانیکه هنوز حاج احمد کسمایی با جنگلیهاهمراه بود باز می گردد:«مدتی از داستان امین الدوله ]دستگیری امین الدوله درلشت نشاء وآوردن او به کسما [می گذشت که یکی از یارانمان که مقیم چمسخال]چومثقال[ درکنار مرداب انزلی بود ومشهدی علیشاه ]هوشنگی[نام داشت به جنگل آمد وگفت که دونفر از طرف روس ها به منزل من آمده ومی گویند که می خواهیم راهی پیدا کرده با حاج احمد ومیرزا کوچک صحبت کنیم ... ادامه مطلب
اگر این گفته یکی از همراهان میرزا درراهپیمای بزرگ جنگلیها راملاک عمل قراردهیم که «مسافت از خرم آباد[تنکابن] تا زیدخ[زیده] را که راه معمولی درحدود38فرسخ میشودبا آنکه اغلب شب وروز را ه میرفتیم در32روز طی کردیم »(به نقل از گیلک1371ص235)را درست بدانیم،جنگلیها باید در اواخر اردیبهشت ویا اوایل خرداد1298خورشیدی به زیده درناحیه آلیان رسیده باشند. پس از فرار جنگلیها از غرب گیلان وهجوم قوای دولتی به مراکز جنگلیها ، قزاقها به سبک شیوه های جنگی قرون وسطادست به وحشی گری بی حد وحسابی زدند:«قزاقهادرزیدخ جای آباد باقی نگذاشته بودند... ادامه مطلب
فرم هنری گرچه مقوله ای زیباشناختی است، اما امری است مربوط به شناخت. هنر امری ضروری است برای دستیابی به جهان و راهی برای فهم واقعیت" (کرویز، 105: 1378). برای درک چنین مفهومی به ناچار بایستی نگاهی گذرا به سرچشمههای آثار هنری داشته باشیم. می دانیم که ما از آغاز، واقعیت و آنچه را امر واقعی است به همین صورت متاخر بدست نیاوردهایم، زمانی طولانی گذشته است تا امر واقعی تعریف مشخص و وجودی خود را طَی بسیاری از تحولات و تغییرات در طول تاریخ بدست آورد. هنر در کنار زبان و اسطوره یکی از ابزارهایی است که از همان آغاز فرهنگ انسانی به شیوهی نمادپردازانه تصویری ذهنی از واقعیت ارائه میدهد. ... ادامه مطلب