فهرست
جور دیگر باید شنید:گفت و گوی مهرداد اسکویی با محمد رضا دلپاک
محمد رضا دلپاک یکی از بهترین و شناخته شده ترین صداگذاران سینمای ایران است. نگاه به بخشی از عناوین فیلم هایی که او صدا گذاریشان را انجام داده است، جایگاه او را به عنوان فردی خلاق، ذوق ورز و صاحب اندیشه در زمینهی کاری خود نشان میدهد.تولد یک پروانه، روز واقعه، غزال، جهان پهلوان تختی، زیر پوست شهر، همراه با باد در دل تنهایی کویر، طعم گیلاس، باد ما را خواهد برد، بچههای آسمان، پدر، رنگ خدا، باران، پا برهنه تا هرات، تهران پایتخت ایران، بلندیهای صفر، عاشق فقیر، نامههای باد ... ادامه مطلب
برنامه های همایش و سخنرانی فرهنگی در هفته نخست اردیبهشت در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
نخستین هفته اردیبهشت ماه 1387 در دانشکده علوم اجتماعی با اجرای چندین برنامه فرهنگی و سخنرانی های اجتماعی متعدد و متنوع همراه است که در زیر فهرستی از آنها به اطلاع خوانندگان می رسد. ورود برای تمام علاقمندان برای استفاده از این برنامه ها آزاد است. مکان: بزرگراه جلالآلاحمد، پل گیشا، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران... ادامه مطلب
جنسیت و فراغت(مریم رفعت جاه)
یکی از عرصه هایی که زندگی روزمره را بازنمایی می کند و قدرت و مقاومت را در زندگی انسان ها به نمایش می گذارد، عرصه فراغت است. فراغت عرصه ای است که اختیار و آزادی انسان ها در آن عرصه بیشتر قابل اعمال است. در نتیجه برخلاف کار که انضباط بیشتری را ایجاب می کند فضای مناسبی برای مقاومت در برابر رویه های فرهنگی جا افتاده و برای پدید آوردن روال ها و کردارهای جدید است. از این رو است که گفته اند فراغت می تواند فرهنگ ایجاد کند و هویت افراد را آشکار سازد... ادامه مطلب
«همه چیز اجتماعی است!» : گفتگو با پیر بوردیو (1)
آنچه شاید بیش از هر چیز برای من عجیب بوده است ، آن است که همه کارهایی را در این سی سال انجام داده ام و امروز به نظرم می رسد که می توان مرحله بندی شان کرد، در واقع همواره به شدت در یکدیگر تداخل داشته اند. برای نمونه در دوره ای که درباره دانشجویان مطلب می نوشتم – «وارثان» (1964)، «بازتولید»(1970) و غیره- کار اصلی من در واقع در حوزه انسان شناسی قرار می گرفت، این نوعی رویارویی با کلود لوی استروس و زیرسئوال بردن ساختار گرایی بود... ادامه مطلب
انسان شناسی دین در اینترنت :بیست گانه اول (پیمان اسحاقی)
بدون شک آگاهی و اطلاع از منابع اینترنتی درباره هر یک از شاخه ها و رشته های تخصصی دانش انسان شناسی می تواند زمینه آگاهی افزون تر از فضای علمی موجود در آن رشته را فراهم آورد. این آگاهی می تواند به صورت مواجهه با متخصصان فعال در آن زمینه علمی،نشریات معتبر علمی، مراکز تحقیقاتی و نیز طرح های تدریس و مطالعه باشد که توسط متخصصان امر فراهم آمده است... ادامه مطلب
از زنانگی تا مردانگی: گفتگو با الیزابت بدنتر(4)
- آیا این خطر وجود دارد که تفاوت میان دو جنس از میان برود؟ - والدین نمی توانند این تفاوت ها را به طور کامل از میان بردارند. ولی می توانند ( برای نمونه در مورد دوجنسیتی ها) آموختن مردانگی را به تاخیر بیاندازند، مردانگی ای که بهر سو در لحظه تولد امری بدیهی به شمار نمی آید. و وقتی والدین به صورتی وسواس گونه بخواهند پسران و دختران را به یک صورت تربیت کنند، کار به فاجعه ای می کشد که من در نزد یک روانشناس آمریکایی که تجربه این امر را کرده بود، شاهدش بودم... ادامه مطلب
فرهنگ فیلم های مستند سینمای ایران(زهرا سادات میررضی)
کتاب حاضر یکی از بهترین کتاب های مرجع درباره سینمای مستند است. اصولا پژوهش در هر علمی نیازمند در اختیار داشتن آثار منبع و مرجع (Reference) در حوزه آن علم است به صورتی که گذشته و چهره (Type) آن زمینه را به شیوه ای مختصر اما جامع و قابل استفاده بنمایاند. « فرهنگ فیلم های مستند سینمای ایران : از آغاز تا سال 1375» که به همت آقای مسعود مهرابی، نویسنده پرکار و صاحب آثار مرجع دیگری در زمینه سینما، به رشته تحریر درآمده به گونه ای فراهم گردیده که بتواند ابعاد مختلف سینمای مستند ایران را نشان دهد... ادامه مطلب
نگاهی به تصویر «دیگری» در انسان شناسی (مهرداد عربستانی )
ثبت تصویر «دیگری» در آثار انسان شناسی به منزله علمی که موضوعش «دیگری» است از همان بدو پیدایش این علم محل توجه بوده است. با اختراع ادوات ثبت تصویر ، این ادوات راهشان را به سرعت به سوی میدان های تحقبق انسان شناسی گشودند که حاصل آن به وجود آمدن زیر شاخه اس مستقل در انسان شناسی به نام «انسان شناسی تصویری» بود – حوزه ای که در آن عکاسی و فیلم سازی از فرهنگ های مختلف و مطالعه مواد بصری آنها وجه همت است... ادامه مطلب
قوقولی قو قو، موسیو پوله، همراه با تحلیل دو فیلم کوتاه دیگر ژان روش(استفان بدن، ملک محسن قادری)
لم،ملقب به موسیو پوله(آقا مرغ فروش) سوار برماشین ژیان درب و داغانی برای خرید مرغ راهی روستا می شود تا سپس آنها را در بازار نیامه به فروش برساند.او و وردست هایش «تالو» و« داموره» به انجام کاری نان و آب دار دل خوش کرده اند. اما اتفاقاتی دور از انتظار چون نیافتن مرغ و دشواری های گذر از رودخانه نیجر،امیدشان را بر باد می دهد.در این میان،زن جادوگرنیز آنها را یک دم با طلسم و جادویش به حال خود نمی گذارد... ادامه مطلب
جامعه شناسی(سید محمد باقر ثامنی راد)
کمتر کسی است که با علوم اجتماعی آشنا باشد و "جامعه شناسی" آنتونی گیدنز را نخوانده باشد. همگی، کم و بیش، با ترجمه منوچهر صبوری از این اثر آشنا هستیم. این ترجمه بر اساس نسخه سال 1989 از این کتاب آماده شد و 17 چاپ پی در پی را در 10 سال پشت سر نهاد. بیش از 50000 نسخه از آن در دسترس دانشجویان، اساتید و علاقه مندان علوم اجتماعی قرار گرفت و خوانده شد. در این میان، آنتونی گیدنز، با همکاری کارن بردسال، پس از 14 سال، ویراست چهارم کتاب را با تجدیدنظرهای کلی منتشر کرد. کار ترجمه هم با پیشنهاد نشر نی، بر عهده حسن چاوشیان گذاشته شد... ادامه مطلب
تغییردو برنامه
همایش انسان شناسی خانواده که همزمان با آن تاسیس انجمن بین المللی انسان شناسی ایران نیز برنامه ریزی شده بود، به دلایلی ناگزیر به تاخیر افتاد و مقرر گردید که به جای تاریخ اعلام شده در اواخر فروردین 1387 در خرداد همین سال و یا در تاریخی دیرتر برگزار شود. تاریخ دقیق این همایش متعاقبا به اطلاع خوانندگان خواهد رسید. جلسه سخنرانی گروه ورزش انجمن جامعه شناسی نیز لغو شد و به تاریخی دیرتر موکول گردید... ادامه مطلب
از زنانگی تا مردانگی: گفتگو با الیزابت بدنتر(3)
- آیا به نظر شما بحران هویتی به بحران اقتصادی مربوط نمی شود؟ بحرانی که مردان را به بیکاری می کشاند، آیا سبب نمی شود که آنها در رابطه با کارشان ویژگی یابند؟ - نه، زیرا بحرانی که من از آن صحبت می کنم به روان شناسی مربوط می شود و نه جامعه شناسی. این یک واقعیت است که ما در دوران بحران هستیم، که بسیاری از مردان بالای پنجاه سال امروز در بیکاری هستند، و غیره. اما ولو آنکه این امر پی آمدی هایی بر احساس هویت آنها داشته باشد، این منشاء مسئله نیست. من بخشی از کتابم را که در آن به هویت مرد در تاریخ پرداخته بودم از آن خارج کردم. .. ادامه مطلب
سه تجربة جذاب در فیلم مستند(پیروز کلانتری)
از سه فیلم سه جوان شهرستانی برایتان بگویم. بر گسل زادهام (محمد تحسیری)، قوس بر قزح زندهرود (فرشاد احمدی دستگردی) فیلمسازان اصفهانی و شیر+زاد ساختة رضا فرهمند فیلمساز مشهدی. شاید دوستان فیلمساز خوش نداشته باشند شهرستانی خوانده شوند، اما بداعت و شور نهفته در موضوع، روابط آدمها و پرداخت هر سه فیلم، رنگ و بو و «اوریژینالیتة» بومی دارد که نهتنها بد نیست بلکه خاص و بسیار جذاب است، بهویژه در کار فیلمسازانی که نگاه مدرن به فیلمسازی دارند. در یک کلام احساس میکنم هر سه فیلم سهمی از راحت و رها بودن و خودبیانگریشان را مدیون نفس کشیدن در فضا و حالوهوای شهر و اقلیم خود و انتقال این فضا به فیلمان... ادامه مطلب
فرهنگ و رسانه های مدرن (تاثیر یا تاثر؟)( احمد نادری) (2)
الگوی کاستلز ، الگوی جامعه اطلاعاتی است که در آن نقش رسانهها، نقشی بسیار کلیدی است و در واقع رسانهها هستند که این نوع جدید از جامعه را باز تولید کرده و نقش اساسی را در این نظام، اجتماعی، تکنولوژیهای ارتباط جمعی بازی میکنند و لحن گفتمان در این نظام، سبک زندگی و همه ارزشهای اجتماعی توسط رسانهها و صاحبان آنها تعریف میشود. رسانهها ، ابزار تولید کالای فرهنگی و عرضه و مصرف آن هستند و سعی در بوجود آوردن فرهنگ مشترک با محوریت ارزشهای صاحبان خود در سراسر جهان دارند و این خود فریبی نو استعماری بیرحمانهای است که از دل دیدگاههای جهانی شدن که خود ریشه در اندیشه توسعه و دیدگاه جامعه شناسانه دارد، بیرون آمده است... ادامه مطلب
انتشار شماره جدید فصلنامه علوم اجتماعی: گیاه مردم شناسی
شماره 34-35 ( زمستان 1386 شماره مسلسل تابستان و پاییز 1385) فصلنامه علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی ویژه گیاه مردم شناسی منتشر شد. این فصلنامه که به سردبیری دکتر مرتضی فرهادی، به انتشار می رسد یکی از معتبرترین نشریات علوم اجتماعی است که توانسته است در طول بیش از 17 سال به صورت منظم منتشر شود و اخیرا رسما به وسیله وزارت علوم به عوان یک مجله علمی – پژوهشی پذیرفته شده است. شماره اخیر این مجله از این ویژگی بسیار مهم برخوردار است که برای نخستین بار به موضوع ویژه گیاه مردم شناختی پرداخته است... ادامه مطلب
فیلم مستند مردمنگاری ( دیوید مک دوگال ترجمة محمد تهامی نژاد )(2)
در اواسط دهة 1960 استفادة روزافزون از فیلم های مردمنگاری در امر آموزش که در برنامه های دانشگاههای جدید ، کنفرانس ها ، انتشارات و جشنواره های فیلم مردمنگاری ارائه می شد به نهادی سازی هر چه بیشتر انسان شناسی تصویری انجامید. در فرانسه فیلم اتنو گرافیک عملآ توسط مرکز ملی تحقیقات علمی حمایت شده درانگستان انستیتوی انسان شناسی سلطنتی ، یک مجموعه فیلم زیر نظر جیمز وود برن آنتوپولوژیست و فیلمساز برای تدریس ساخت ( the Hadza _ 1966 ) در ایالات متحده برنامه فیلم مردمنگاری در دانشگاه هاروارد ، دانشگاه کالیفرنیا در لس انجلس و دانشگاه تمپل در فیلادلفیا ، براه افتاد که در دانشگاه اخیر جی. رابی ، یک نشریه و مجموعه ای کنفرانس های مؤثر در بارة انسان شناسی تصویری براه انداخت ... ادامه مطلب
ریشههای نولیبرالیسم: گفتگو با دیوید هاروی( ترجمه پرویز صداقت)(3)
توضیح دادهاید که کارکرد نولیبرالیسم قبل از هر چیز بازتوزیع ثروت است نه خلق آن، آنچه شما «انباشت سرمایه از طریق سلب مالکیت» نه انباشت با گسترش کار دستمزدی مینامید. برخی اشکال متعدد انباشت از طریق سلب مالکیت را بیان کنید. - به نظر من، انباشت از طریق سلب مالکیت مفهوم بسیار مهمی است. و صرفاً در کشورهای پیرامونی اقتصاد جهانی سرمایهداری کاربرد ندارد. برای مثال، در مکزیک، اصلاح نظام ارضی، خصوصیسازی زمین، بسیاری از زارعان را از زمین جداساخت. نتیجه این بود که زمین به افراد کمشماری تعلق یافت... ادامه مطلب
فرهنگ و رسانه های مدرن (تاثیر یا تاثر؟)( احمد نادری)(1)
در باب نسبت رسانه و فرهنگ بسیار نوشته شده است و هر کدام به فراخور حوزه مطالعاتی و اقتضائات، بعدی خاصی از نسبت این دو پدیده را بررسی نمودهاند. فرهنگ و رسانه دو همزاد بشر بوده و هر دو از مقتضیات زندگی اجتماعی بشر هستند. اگر فرض مشهود «انسان موجودی اجتماعی است» را بپذیریم، در نگاه اولیه به این موجود اجتماعی، نحوه زندگی اجتماعی و موجودیت عینی آن را در زیست – جهان مبتنی بر جهان پدیداری طبیعی وی مشاهده میکنیم که متشکل از دو جزء اصلی رسانه و فرهنگ و ارتباط متقابل این دو است... ادامه مطلب
بررسی تخریب گرایی در فوتبال کشور
گروه علمی ـ تخصصی جامعهشناسی ورزش انجمن جامعهشناسی ایران برگزار میکند: بررسی خشونت و تخریبگرایی در فوتبال باشگاهی کشور، سخنران: جناب آقای محسن صفابخش، زمان: سهشنبه 27/1/87 ، ساعت : 16... ادامه مطلب
فیلم مستند مردمنگاری ( دیوید مک دوگال ترجمة محمد تهامی نژاد )(1)
انسان شناسی و سینمای مستند ، روابطی طولانی و پرتشویش داشته اند . بخشی از آن بخاطر مناقشه هایی بود که بین هدف علمی در انسان شناسی و علائق گسترده تر فیلمسازان ،جریان داشت . با وجود این فیلم ، مردمنگاریبه عنوان شکل مهمی از مستند به ظهور پیوست و سازندگان فیلم های مردمنگاری ، در تحول سینمای مستند نقش عمده ایفا کردند . ساختن فیلم های مردمنگاری که به عنوان یک نحوه ازثبت حرکت بدن و فرهنگ مادی ، آغاز شد ، به مجموعة راهبردهایی چون تعلیمی ، توضیحی ، روایی، مشاهده ای ، شاعرانه و خود انعکاسی ، برای بازنمایی تجربة اجتماعیِ انسان ، تحول یافت ... ادامه مطلب
دلقک ها و دلقک نماها
شخصیت «دلقک» با نام های مختلف و در همه فرهنگ ها از قدیمی ترین دوره ها وجود داشته است و همواره شخصیتی قدرتمند به حساب می آمده است. دلقک که در فرهنگ سنتی ما در نقش «سیاه» و در نمایش «سیاه بازی» خود را عرضه کرده است، موقعیتی متناقض را به نمایش می گذارد: فردی که از لحاظ اجتماعی در پایین ترین وضعیت قرار دارد و این فقر موقعیت در شکل ظاهری و به صورتی حتی مبالغه آمیز به نمایش در می آید: «سیاه» در نمایش های سنتی ما، نمادی از برده و غلام است، و کوتوله های درباری در نقصان جسمانی خویش، گویای وضعیتی فروپایه( اما نه به هیچ رو فرومایه) هستند، وضعیتی که به صورتی «ناگزیر» بازگشت ناپذیر نیز تلقی می شود: سیاهی پوست یا معلولیت و گاه حتی «زشتی» در معنای جدا شدن از چهره رایج و متعارف و یا «زشتی» از طریق استفاده از ابزارهایی تصنعی همچون نقاب ها و آرایش های تند و زننده، نشانه های بیرونی چیزی هستند که باید به آن موقعیت «دلقک بودگی» نام داد. این موقعیت اما بر اساس فرایندی شناخته شده از واژگونی اجتماعی، به دلقک امکان گذشتن از «خطوط قرمز» یا زیر پاگذاشتن مرزهای متعارف اجتماعی یا عرفی را می دهد. کوتوله های درباری، شخصیت «ملیجک» در تاریخ خود ما، و «سیاه» معروف نمایش های سیاه بازی، هموراه شخصیت هایی هستند که زبانی تند و سهمگین دارند که دقیقا در نقطه معکوس با موقعیت اجتماعی شان قرار دارد. تنها این دلقک ها هستند که می توانند «قدرت» را به سخره گرفته و آن را زیر ضربات زبان نیش دار خود ناچار کنند که بر خود بخندد، در عین حال که فرصتی به مردمان زیر سلطه نیز بدهند که زخم های خود را با خنده هایشان التیام بخشیده و عقده هایشان را خالی کرده و اگر نمی توانند در برابر فشارهای قدرت مقاومت کنند و یا آنها را از میان بردارند، لااقل به صورتی نمادین و در ذهیت خویش آن را تخریب کنند. دلقک... ادامه مطلب